T.C, MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Ticaret ve Turizm Öğretimi Genel Müdürlüğü
Sayı : B.08.0.TTÖ.0.09.03.00-821.04.99- 3560 2082011 Konu : Eğitim Gezileri
GENELGE 2011/..H8
İlgi : a) MEB İköğretim ve Ortaöğretim Kurumları Sosyal Etkinlikler Yönetmeliği, b) 21/05/2007 tarihli ve Eğitim Gezileri konulu 2007/46 sayılı Genelge, €) 16/03/2011 tarihli ve E.2007/755S9, K.2011/1025 sayılı Danıştay Onuncu Dairesinin iptal kararı,
Bakanlığımıza bağlı örgün ve yaygın eğitim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerimizin ilgi (a) Yönetmelik çerçevesinde gerçekleştirecekleri eğitim gezilerinde istenmedik durumların önlenmesi bakımından ilgi (b) Genelgenin $ inci maddesinde öngörülen 100 km'yi aşan gezilerde kullanılacak otobüslerin altı (6) yaşından büyük olmayacağına ilişkin hükmünün, Afyon Bolvadin Şoförler Odası Başkanlığı tarafından Bakanlığımız aleyhine açılan davada Danıştay Onuncu Dairesinin 16/03/2011 tarihli ve E.2007/7559, K.2011/1025 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.
Söz konusu iptal kararı gereğince ilgi (b) Genelgenin, 100 km'yi aşan eğitim gezilerinde kullanılacak otobüslerin altı (6) yaşından büyük olmayacağına ilişkin düzenleme hükümsüz kalmıştır.
Bu nedenle ilgi (a) Yönetmelik kapsamında yapılacak gezilerde Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin otobüslerin yaş şartları ile ilgili hükümleri esas alınacaktır.
Bilgilerinizi ve gereğini rica ederim. ,
mer DİNÇER — Milli Eğitim Bakanı EK : İlgi (c) Karar DAĞITIM: Gereği: Bilgi: A-B Planı 1-İçişleri Bakanlığı 2-Ulaştırma Bakanlığı
Müli Müdafan Cad. No: 6 Kat 6 — Tel:(OS12)dIB 1 $8
MANINI GOANIŞMA — Faksı(0312) 4184269 06640 Kızılay / ANKARA Ka F3 (U0 E-Mali; ttogmllmeb gor.tr geleceki
—
T.C. CO//72ç h DANIŞTAY rCde //,// ü ONUNCU DAİRE ZSi YO0 SUŞ Esas No :2007/7559 , Ki Karar No :2011/1025 :
($ / A #
Davacı — — — :Bolvadin Şoförler Odası Başkanlığı Bolvadin- AFYON
Davalı : Milli Eğitim Bakanlığı - ANKARA
Davanın Özoti : Milli Eğitim Bakanlığı Ticaret ve Turizm Öğretimi Genel Müdürlüğünün, Eğitim Gezileri konulu, 21.5.2007 tarih ve 200746 sayılı Genelgesinin, 100 km'yi aşan eğitim gezilerinde kullanılacak otobüslerin, altı (6) yaşından büyük olmayacağına ilişkin 8. maddesinin; Karayolu Taşıma Yönetmeliği uyarınca, taşıma yapmak amacıyla yetki belgesi alınması için taşıtların 16 yaştan büyük olmaması gerektiği, yönetmelikle getirilen düzenlemenin Genelge ile sınırlanmasının hukuka aykıri oldüğu ileri sürülerek — iptali istenilmektedir.
Savunmanın Özeti — ; Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 17 maddesinde taşımacılık yapacak otobüslerin B yaştan büyük olmaması gerektiğinin düzenlendiği, Milii Eğitim Bakanlığınca bu düzenleme dikkate alınarak, öğrencilerin güvenliğinin sağlanması ve kaza riskinin azalması amacıyla, Yönetmelikte belirlenen 8 yaş sınırının, 6 yaş olarak belirlendiği, Milli Eğitim Bakanlığının bu konu hakkında düzenleme yapma yetkisi bulunduğundan, Genelgede hukuka aykınlık olmadığı ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
Danıştay Tetkik Hakimi : Sevil Mehel Telli
Düşüncesi : Dava, Milli Eğitim Bakanlığı Ticarat ve Turizm Öğretimi Genel Müdürlüğünün, Eğitim Gezileri konulu, 21.5.2007 tarih ve 2007/46 sayılı Genelgesinin, 100 km'yi aşan eğitim gezilerinde kullanılacak otobüslerin, altı (6) yaşından büyük olmayacağına ilişkin 8. maddesinin iptali istemiyle açılmıştır.
Milli Eğitim Bakanlığının, okul gezilerinde uyulacak kuralları belirleme konusunda yetkisi bulunmakla birlikte, gezilerde kullanılacak otobüslerin nitelikleri konusunda, karayolu taşıma movzuatı ile belirlenen kurallarla bağlı olması hizmet gereği olarak zorunludur. Bu itibarla, Ulaştırma Bakanlığınca Karayolu Taşıma Yönetmeliği ile yolcu taşımalarında kullanılacak taşıtlarda *8" olarak belirlenen yaş sınırının davalı idarece çıkarılan Genelge ile *6” olarak belirlenmesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenle, dava konusu düzenlemenin iptali gerektiği düşünülmektedir
Danıştay Savcısı — — :Ergün Özcan
Düşüncesi — : Dava, Milli Eğitim Bakanlığı Ticaret ve Turizm Öğretimi Genel Müdürlüğünün "Eğitim Gezileri", konulu 21,5.2007 tarih ve 2009/46 sayılı Genelgesinin 100 km'yi aşan eğitim gezilerinde kullanılacak otobüslerin, altı (6) yaşından büyük olmayacağına ilişkin 8. maddesinin iptali istemiyle açılmıştır.
T.C. DANIŞTAY GA * ONUNCU DAİRE £ ' Esas No :2007/7559 ka 18 Karar No : 2011/1025 k T
Dava konusu Genelgenin iptali istenilen hükmü, Mill Eğitim mgı,ınn ve Ortaöğretim Kurumları Sosyal Etkinlikler Yönetmeliğinin 21, maddesi Iıı;ııımıhâ uquıı ve yaygın eğitim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerin, düzenlenecek gezilerde trafik güvenliğinin sağlanması, bu gezilerde istenmeyen durumların yaşanmaması amacıyla getirilmiş olup, bu haliyle kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda yapılan bu düzenlemade mevzuata aykırlık bulunmadığından davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Dava, Milli Eğitim Bakanlığı Ticaret ve Turizm Öğretimi Genel Müdürlüğünün, Eğitim Gezileri konulu, 21.5.2007 tarih ve 2007/46 sayılı Genelgesinin, 100 km'yi aşan eğitim gezilerinde kullanılacak otobüslerin, altı (6) yaşından büyük olmayacağına ilişkin 8 maddesinin iptali istemiyle açılmıştır.
4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'nun 1, maddesinde; Yasanın amacı, karayolu taşımalarını ülke ekonomisinin gerektirdiği şekilde düzenlemek, taşımada düzeni ve güvenliği sağlamak, taşıma işlerinde istihdam ödilenlerin niteliklerini, haklarını ve sorumluluklarını saptamak, karayolu taşımalarının diğer taşıma sistemleri ile birlikte ve birbirini tamamlayıcı olarak hizmet vermesini ve mevcut imkanların daha yararlı bir şekilde kullanılmasını sağlamak olarak belirtilmiş; 2. maddesinde ise Kanun'un, kamuya açık karayolunda motorlu laşıtlarla yapılan yolcu ve eşya taşımalarını, taşımacılar, taşıma acentelerini, taşıma — içleri komisyoncularını, nakliyat ambarı ve kargo işletmecilerini taşıma işlerinde çalışanlar ile taşımalarda yararlanılan her türlü taşıt, araç, gereç, yapıları ve benzerlerini kapsadığı öngörülmüştür.
3348 sayılı Ulaştırma Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 10, maddesinde, karayolu taşıma faaliyetinde bulunacak taşımacı, acenta ve komisyoncuların yeterlik şartlarını düzenlemek, gereken hallerde yetki belgesi vermek ve denetlemek Kara Ulaştırması Genel Müdürlüğü'nün görevleri arasında sayılmış; aynı Yasanın 35, maddesinde de, Bakarnlığın, yasayla yerine getirmekle yükümlü olduğu hizmetleri tüzük, yönetmelik, tebliğ, genelge ve diğer idari metinlerle düzenlemekle görevli ve yetkili olduğu beüirtilmiştir.
Ulaştırma Bakanlığınca, yukarıda belirtilen Yasanın kendisine verdiği görev ve yetki ile 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'na dayanarak hazırladığı ve dava konusu Genelgenin düzenlendiği tarihte yürürlükte olan 25.2.2004 tarih ve 25384 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 1, maddesinde; bu Yönetmeliğin amacının, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'nda yer alan karayolu taşımalarını, ülke ekonomisinin gerektirdiği şekilde düzenlemek, taşımada düzeni ve güvenliği sağlamak, taşıma hizmetlerin şartlarını; taşıma işlerinde istihdam edilenlerin niteliklerini, haklarını ve sorumluluklarını belirlemek, karayolu taşımalarının, diğer taşıma sistemleriyle birlikte ve birbirlerini tamamlayıcı olarak hizmet vermesini, denetimini ve mevcut imkanların daha yararlı bir. şekikle 2
T.C. DANIŞTAY ONUNCU DAİRE Esas No :2007/7559 Karar No :2011/11025 5 t kullanılmasını sağlamak olduğu; 2. maddesinde ise, bu Yönetmeliği, kamuya âçık karayolunda motorlu taşıtlarla yapılan yolcu ve eşya taşımalarını, taşıma işlerinde çalışanları, taşımalarda yararlanılan her türlü faşıt, araç, gereç, yapıları ve benzerlerini kapsadığı, taşıma mesafesine bakılmaksızın il sınırları içinde yapılan yolcu taşımaları, 100 km'ye kudar olan şehirlerarası yolcu taşımaları ile belediye sınırları ile mücavir alanı içindeki şehir içi yolcu taşımalarının bu yönetmelik kapsamı dışında olduğu; 11. maddesinde, ticari amaçla otobüs ile şehirlerarası yolcu taşımacılığı yapacak kişilere D yetki belgesi verileceği, belirli bir zaman tarifesine Uymaksızın yolcu durumuna göre arızi seler düzenleyerek taşıma yapacaklara, önceden gruplandırılmış yolcuları bir hareket noktasından alıp aynı hareket noktasına götürmek ve/veya getirmek suretiyle mekik sefer düzenleyerek taşıma yapacaklara D2 yetki belgesi verileceği; 17. maddesinde, yolcu taşımalarında faaliyete esas olan yetki belgesinin alınabilmesi için gereken asgari kapasiteyi sağlayacak sayıda özmal tcari taşıtın, Ük başvuru ve faaliyet süresince 8 yaşından büyük olmamasının şart olduğu belirtilmiştir.
Bu durumda, kara ulaştırması konusunda düzenleme yapmaya yetkdi idari otorite olan Ulaştırma Bakanlığınca, karayolunda yolcu taşınmasında güvenliğin sağlanması için, 100 km'yi aşan şehirlerarası yolcu taşıması yapacak taşıtın 8 yaşından büyük olmaması gerektiği uygun bulunmuştur.
Öte yandan, 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'nun 2. maddesinde; Türk Milli Eğitiminin genel amacının, Türk Milletinin bütün fertlerini, beden, zihin, ahlak, ruh ve duygu bakımlarından dengeli ve sağlıklı şekilde gelişmiş bir kişiliğe ve karaktere, hür ve bilimsel düşünme gücüne, geniş bir dünya görüşüne sahip, insan haklarına saygılı, kişilik ve teşebbüse değer veren, topluma karşı sorumluluk düyan; yapıcı, yaratıcı ve verimli kişiler olarak yetiştirmek; ilgi, istidat ve kabiliyetlerini geliştirerek gerekli bilgi, beceri, davranışlar ve birlikte iş görme alışkanlığı kazandırmak suretiyle hayata hazırlamak ve onların, kendilerini mutlu kılacak ve toplumun mutluluğuna katkıda bulunacak bir meslek sahibi olmalarını sağlamak olduğu hükmüne yer verilmiş: 3797 sayılı Mili Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 2 nci maddesinde, okullardaki beden eğitimi, spor ve izcilik eğitimi ile ilgili hizmetleri yürütmek Mili Eğitim Bakanlığının görevleri arasında sayılmıştır.
1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu ve 3797 sayılı Milli Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanuna düyanılarak Milli Eğitim Bakanlığınca çıkarılan ve 13.1.2005 tarih ve 25699 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İlköğretim ve Orta Öğretim Kurumları Sosyal Etkinlikler Yönetmeliğinin, dava konusu Genelgenin düzenlendiği tarihte yürürlükte olan şekliyle, 1 mnddesinde, Yönetmeliğin amacının, resmi, özel ilköğretim ve orta öğretimde ders programlarının yanında öğrencide kendi güven ve sorumluluk duygusu geliştirmeye, yeni ilgi alanları ve beceriler oluşturmaya yönelik bilimsel, sosyal, kültürel, sanatsal, sportif alanlarda öğrenci kulübü ile toplum hizmeti çalışmalarıyla ilgili iş ve işlemleri düzenlemek olduğu; 21. maddesinde, Sosyal etkinlikler kapsamında yakın çevre, yurt içi ve yurt dışina gözlem-inceleme-araştırma veya kültürel, turizm ve ziyaret amaçlı geziler
J
(—
T.C.
DANIŞTAY £ ONUNCU DAİRE ğ Esas No : 20077559 f Karar No : 20111025 düzenlenebileceği; bu gezilerin, hazırlanacak gezi plııını göre yıpılamg herhangi bir ders veya sosyal etkinlik kapsamında hazırlanan ve çılıımı )vogliıiımdı gösterilen konularla ilgili olarak geziler düzenlenebileceği; gezilerde 40 öğrenciye kadar bir yönetici ve en fazla Üç sorumlu öğretmen, gerektiğinde gönüllü veli görevlendirileği; gezilerin, eğitim-öğretimi aksatmayacak şekilde düzenleneceği kuralına yer verilmiştir.
1739 sayılı Milli Eğitim Temel Katunu ve 3797 sayılı Milli Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile İlköğretim ve Orta Öğretim Kurumları Sosyal Etkinlikler Yönetmeliğine dayanılarak Milli Eğitim Bakanlığı tarafından, eğitim gezileri hakkında 21.5.2007 tarih ve 2007/46 sayılı Genelge çıkanlmış olup; Genelgede, eğitim amaçlarıyla okul ve kurumlarca, idareci ve öğretmenlerin nezaretinde il içi veya il dışı eğitim gezileri düzenleneceği ve bu gezilerde uyulması gereken kurallar belirtilmiş, gezide kullanılacak otobüsün sahibi veya ilgili firma yetkilisi ile geziden önce mutlak surete taşıma sözleşmesi yapılacağı, 100 km'nin üzerinde yapılacak taşımalarda, Ulaştırma Bakanlığı tarafından verilen ve süresi devam eden D2 taşıt kartına sahip ötobüslerin kullanılacağı, 100 km'yi aşan eğitim gezilerinde kullanılacak otobüslerin, altı yaşından büyük olmayacağı düzenlenmiştir.
Mili Eğitim Bakanlığı, yetki ve sorumluluğunda olan eğitim gezilerine ilişkin usul ve esasları belirleme konusunda yetkili olduğundan, gezilere katılacak öğrenci, öğretmen ve velilerin güvenliğini sağlamak amacıyla belirli kurallar koyabilecektir. Ancak, gezilerde kullanılacak otobüslerin niteliğini, ülkemizde kara Uulaştırması ve taşımacılık yapılması konusunda yetkili olan Ulaştırma Bakanlığınca, karayolu taşımacılığının güvenli bir şekilde yürütülmesi amacıyla tespit edilen kurallar çerçevesinde belirlemesi gerektiği de açıktır.
Ulaştırma Bakanlığınca, 100 km'yi aşan şehirlerarası yolcu taşımacılığı yapılması için D türü yetki belgesi düzenlenmesi ve taşıtlarda yaş sınırı olarak 8 yaştan büyük olmamak şartı aranmıştır. Buna karşılık dava konusu Genelgede otobüslerin D2 türü yetki belgesine kayıtlı olması şartı aranırken, Ulaştırma Bakanlığınca Karayolu Taşıma Yönetmeliği ile belirlenen düzenleme daraltılmak suretiyle *6 yaş sınırı" getirilmiştir. Bu itibarla, dava konusu düzenleme, D2 türü yetki belgesi sahibi işletmecilerin, D2 yetki belgesine kayıflı olan, ancak & yaş sınırını taşımayan taşıtlarını okul gezilerinde kullanamamasına, dolayısıyla Karayolu Taşıma Yönetmeliği ile yeterliliği kabul edilen bir taşıtın bu konuda kural koyma yetkisi olmayan - davalı idare tarafından yayımlanan Genelge ile yetersiz kabul edimesine olanak bulunmadığı gibi araçları “6 yaş" şartını taşımayan D2 türü yetki belgesi sahipleri yönünden haksız rekabete neden olacağı da açıktır.
Bu durumda, Karayolu Taşıma Yönetmeliği ile belirlenen 8 yaştarı büyük olmamaya ilişkin şartın bir kısım yetki belgesi sahipleri yönünden ağırlaştınlması sonucunu doğuracak nitelikte bulunan *100 km'yi aşan eğitim gezilerinde kullanılacak otobüslerin, altı (6) yaşından büyük olmayacağına" ilişkin dava konusu düzenlermede hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
T.C. DANIŞTAY ONUNCU DAİRE Esas No :2007/7559 Karar No ;2011/1025
Açıklanan nedenlerle, Milli Eğitim Bakanlığı Ticaret ve Turizm Öğretimi Genel Müdürlüğünün, Eğitim Gezileri konulu, 21.5.2007 tarih ve 2007/46 sayılı Genelgesinin, 100 km'yi aşan eğitim gezilerinde kullanılacak otobüslerin, altı (6) yaşından büyük olmayacağına ilişkin 8. maddesinin İPTALİNE, aşağıda dökmü gösterilen 116,40 TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, bu kararın tebliğini izleyen otuz gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyizen başvurulabileceğinin taraflara duyurulmasına, 16.3.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Başkan Üye Üyae Üye Üye Mehmnet Nüket İbrahim Emin Celaletin — Kemal ÜNLÜÇAY YOKLAMACIOĞLU BERBEROĞLU ÖZKAN BİLECEN