. Ti MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Yatırımlar ve Tesisler Dairesi Başkanlığı
SAYI : B0S0.YTD.0.29.11.00.702.01-09/ 9648
KONU : Fiziksel Engelliler İçin Okul 17 kalik 2009 Binalarında Yapılması Gereken Düzenlemeler
....................... VALİLİĞİNE (Milli Eğitim Müdürlüğü)
GENELGE (2009/ 90 )
İLGİ: a) 5378 sayılı Özürlüler ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun b) Milli Eğitim Bakanlığı. Yatırımlar ve Tesisler Dairesi Başkanlığı'nın 24.04. 2000 tarihli ve 2264 (2000/41) sayılı Genelgesi 4306 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra Bakanlığımızca Merkezden ihale edilerek yaptırılan eğitim yapılarında. fiziksel engelli öğrencilerin diğer öğrencilerle birlikte eğitilmeleri ve öğrenimlerini sürdürebilmeleri için alınması gerekli tedbirlerin İlgi Genetge (b) ile duyurulduğu bilinmektedir.
5378 sayılı Özürlüler ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun yürürlüğe konulması, konunun önemi ve bugüne kadar yapılan uygulamaların izlenmesi sonucunda. Bakanlığımıza bağlı bütün eğitim yapılarında fiziksel engelli öğrenciler için yapılmasına ihtiyaç duyulan düzenlemelerin bir kez daha açıklanması gerekli görülmüştür.
1- Bina girişlerinde en fazla 94 6 eğimli, serbest genişlikleri en az 152,5 cm., yüzeyi kaymayan ve tekerlekli sandalye hareketlerini güçleştirmeyen malzeme ile kaplanmış rampalar inşa edilecek, her 6 metrede bir dinlenme amaçlı sahanlık yapılacaktır. Her rampanın başlangıcında ve bitiminde, kapı önlerinde, boyutları en az 152,5 cm. x 152,5 cm. yatay manevra alanı öngörülecektir. Giriş kapıları. menteşeli ve normal açılır kanat olacak, döner veya çarpma kapı yapılmayacaktır.
2- Merdiven ve rampalarda, engelli öğrencilerin hareketlerini rahatça sağlayacak, rampa yüzeyinden 0,70 m. ve 0,90 m. yükseklikte ve yuvarlak kesitli, 32 mm.-38 mm. çapında, rampanın iki kenarında, yön değiştirme noktalarında kesintiye uğratılmayan tutunma küpeşteleri düzenlenecek, rampanın korumasız kenarlarına en az 5 cm. yüksekliğinde koruma bordürü yapılacak, giriş merdivenlerinin basamak yükseklikleri en çok 16 cm.. genişlikleri en az 28 cm. olacaktır. Çıkıntılı uçlu basamak tasarımdan kaçınılacak. az görenler için her basamağın ön kenarında farklı renkler kullanılacaktır.
3- Birden fazla katlı eğitim binalarında, tekerlekli sandalyedeki engelli öğrenci ve refakatçisi düşünülerek, TS 8237'de taşıma kapasitesi en az 630 kg. olarak tanımlanan, derinliği en az 129,5 cın.. genişliği en az 173.0 cm. ebatlarında fiziksel engelli asansörü yapılacaktır.
Asansör işlemleri otomatik olacak. kabin yükü sıfirken 13 mm. toleransla kat seviyesinde durabilecektir. Asansör kabini önünde kullanım amacına uygun olarak en az 152,5 cm. x 152.5 cm. alan bırakılacaktır. Asansör kapısı otomatik veya foto-selli olacak. net açıklığı 91.5 em.'den az olmayacaktır. Kabin içinde yerden 85 cm.-90 cm. yükseklikte tutunma bantları düzenlenecektir.
Sahanlıktaki kontrol düğmeleri, çağırma işleminin yapıldığını ve çağırmaya cevap alındığını gösterecek şekilde olacak. düğmelerin orta noktası yerden 106,5 cm. yükseklikte düzenlenecektir. Kabin içi kontrol panelleri, en az 19 mm. boyutunda, düzgün ve aralıklı sıra içinde, soldan sağa okunacaktır. Asansörde tehlike alarmı (acil durum sinyali) olacak, kabin içinde katları belirten sesli anons sistemi bulunacaktır.
Beyevler kampusü f-Biok OASUO ANKARA Masa! Değil, Gerçek Tel 32140 Tposta y tdlçor meh gn dr ş € - a Faxi 21383 46 inLadresizhtip: “yidh,meh.gon ü Za yi MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Yatırımlar ve Tesisler Dairesi Başkanlığı SAYI : B.08.0.YTD.0.29.11.00.702.01-09/ BEĞE KONU : Fiziksel Engelliler İçin Okul Binalarında Yapılması Gereken 17 Aralik 2009 Düzenlemeler
.0
Elektrik kesilmelerinde Ni-Kd. akülü acil aydınlatma, otomatik kata getirme sistemi, havalandırma tertibatı ve müdür yardımcısı odası ile telefon bağlantısı olacaktır. Asansör kabini, elektrik kesintisi veya aksamın arızalanması hallerinde, kabinin serbest düşmesini veya kumanda edilemeyen yukarı doğru hareketi engelleyen tertibata sahip olacaktır.
Fiziksel engelli asansörünün yapımı. montajı, işletilmesi ve bakımı ile ilgili hususlarda, Asansör Yönetmeliğine ve TS 9111 “Özürlü İnsanların İkamet Edeceği Binaların Düzenlenmesi Kuralları” standart hükümlerine uygun uygulama yapılacaktır.
4- Derslikler; tekerlekli sandalyelerin hareketlerine uygun inşa edilecek. derslik zemininde herhangi bir kot farkı oluşturulmayacak, derslik kapıları eşiksiz, dışarıya açılır ve 100 cm. boşluklu olarak projelendirilecektir. Kapı kolları, yerden 0,90 m. yükseklikte, tek el ile kavranabilecek ve kullanılabilecek biçimde olacaktır.
5- Yazı tahtaları, yerden 70 cm. yükseklikten itibaren monte edilecektir. Askıların bir kısmı ihtiyaca göre bu öğrencilerin yetişebileceği yüksekliğe konulacaktır.
6- Fiziksel engelli WC'leri, TS 9111'e uygun olarak en az 180 cm. derinliğinde, tekerlekli sandalye kullanan bir kişinin içeriye girip kapıyı kapatmasına, yere monte edilmiş. uygun yüksekliği sağlanmış (43cm. - 48 cm.) klozete önden veya yandan yaklaşarak oturmasına elverişli olacaktır.
Tuvaletin iki yanında tutunma bantları bulunacak, bunlardan duvara sabitlenmiş olanı, zeminden 84 cm.-91.5 cm. yükseklikte, en az 91,5 cm. uzunluğunda, 32 mm.-38 mm. çapında engelli öğrencinin dayanmasına olanak verecek şekilde olacak, klozetin yanına monte edileni; tekerlekli sandalyeden geçerken kolaylık sağlayacak şekilde kaldırmalı düzenlenecektir. Ayrıca, duvardan çıkıntılı kısmı 45 cm.'yi aşmayan, ön kısmının altından döşemeye 73,5 cm. yüksekliğinde, engelliye göre üretilen özel lavabo, alt kenarı yerden 100 cm. yükseklikte, öne doğru 10*-15* eğik ayna ve havlu askılığı monte edilecek, we kapısı dışarıya açılacaktır. Önden yaklaşım için lavabo önünde 76 cm. x 122 cm. net döşeme alanı bulunacaktır.
7- Bahçe kapısından tören alanına girişler yaya kaldırımından itibaren engelsiz olacak. tören alanı ile bahçe girişi arasında seviye farklılığı olması halinde, yol zemin kaplamalarından farklı dokuda, TS 12576 no.lu “Şehir İçi Yollar-Özürlü ve Yaşlılar İçin Sokak, Cadde, Meydan ve Yollarda Yapısal Önlemler ve İşaretlemelerin Tasarım Kuralları” standart hükümlerine uygun ölçü ve eğimlerde rampa yapılacaktır.
8- Tören alanları, fiziksel engelli öğrencilerin ulaşabilirliğini ve hareketini kolaylaştıracak şekilde engellerden arındırılacaktır. Okul bahçelerinde zemin, düz satıhlı ve kaymaz yüzeyli yapılacak, yüksek, keskin, kavisli veya köşeli düzenlemelerden; çukur. yükselti, döşeme farklılığı, otopark zincirleri. ver ızgaraları gibi tehlikeli her türlü düzensizlikten kacınılacaktır.
Okul bahçesi içerisindeki dolaşım yolları en az 2,00 m. genişliğinde, gevşek ve kaygan olmayan malzeme ile döşenecek. engelli öğrencilerin açık spor sahalarına ulaşmaları sağlanacaktır.
9- Eğitim yapılarından, az gören veya belirli düzeyde işitme sorunu yaşayan öğrencilerin de faydalanacağı göz önüne alınarak, bazı ulaşabilirlik koşullarının yukarıdaki açıklamalara ek olarak düzenlenmesi gerekli görülmüştür. Bu kapsamda; koridorlardaki boşluklar. kapılar. rampalar. merdivenler ve acil kaçışlar kolayca fark edilecek şekilde ve renklerde düzenlenecek. ışığı yansıtan ve
Reşevler kampusü B-Rlok 06$00 ANKARA Masal Değil, Gerçek Tel: 41331 40 Eposta. ytdbir meb.gen ir ; Fax: 21382 46 p: /yidb.meb.gorv.tr 4
Ti MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Yatırımlar ve Tesisler Dairesi Başkanlığı
SAYI : B.08.0.YTD.0.29.11.00.702.01-09/ İ& 45
KONU : Fiziksel Engelliler İçin Okul Binalarında Yapılması Gereken 17 kealik 203 Düzenlemeler z ga göz kamaştıran yüzeylerden kaçınılacaktır. Kapılardaki yazılar, standart sembol veya kabartma karakterli. kolay okunan karakterde, bulundukları zeminle zıt renkli, kapı kolunun bulunduğu kenarda ve yerden 122 cm. yükseklikte, en az 16 mm. boyunda olacaktır. Kabartma karakterler, en az 0,8 mm. kabarıklıkta ve büyük harf karakterinde düzenlenecektir.Camlı kapılar ve camlı yüzey ara bölmeleri. 20 cm. eninde, kontrast renkli ve zeminden en az 100) cm. yükseklikte yatay bani şeklinde işaretlenecektir.
10- 5378 sayılı Özürlüler ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun geçici 2. maddesinde; “Kamu kurum ve kuruluşlarına ait mevcut resmi yapılar, mevcut tüm yol, kaldırım, yaya geçidi, açık ve yeşil alanlar, spor alanları ve benzeri sosyal ve kültürel altyapı alanları ile gerçek ve tüzel kişiler tarafından yapılmış ve umuma açık hizmet veren her türlü yapılar bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren yedi yıl içinde özürlülerin erişebilirliğine uygun duruma getirilir.” hükmü yer almaktadır. Bu hüküm gereğince, fiziksel engelli öğrencilerin diğer öğrencilerle birlikte eğitilmeleri ve öğrenimlerini sürdürebilmeleri için, İlgi Genelgenin yayımlandığı tarihten önce yapılan okul binalarının zemin katlarında fiziksel engelli ve DMD tanılı öğrenciler için uygun eğitim ortamının hazırlanması zorunludur. İlköğretim yapım onarım programlarının veya ortaöğrelim onarım programlarının hazırlanması aşamalarında. yukarıda belirtilen Kanun hükmü öncelikle ve ivedilikle uygulanacaktır.
Her tür ve kademedeki eğitim-öğretim binalarına ait yeni projeler, eski tip projeler uygulanmak suretiyle veya özel proje hazırlanıp uygulanarak bağış olarak yaptırılacak bütün okul binalarında, ihale hazırlıkları aşamasında projeleri revize edilmek suretiyle fiziksel engelli öğrenciler için, yukarıda açıklanan düzenlemelerin yürürlükteki mevzuata uygun yapılması sağlanacaktır. İlgi (b) Genelge. yürürlükten kaldırılmıştır.
Bilgilerinizi ve gereğini rica ederim.
ime U Milli Eğitim Bakanı
DAĞITIM: Gereği: Bilgi:
-A.B Planı - Basbakanlık
Beşerler kumpusü B-Blok OĞS0N ANKARA
Tek 4133140
Fax: 21383 46
- Bayındırlık ve İskan Bakanlığına (Yapı İşleri Genel Müdürlüğü)
Masal Değil, Gerçek
: : d mEb.gov.tr 54 çsizhtipı A Adbameti gn l Ş*