MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI HUKUK HİZMETLERİ YÖNETMELİĞİ Amaç ve kapsam MADDE 1- (1) Bu Yönetmelik; Millî Eğitim Bakanlığı hukuk hizmetlerinin etkili, verimli ve usul ekonomisine uygun şekilde yerine getirilmesine ve bu hizmetlerin yürütülmesinde uygulama birliğinin sağlanmasına ilişkin usul ve esasları düzenler. Dayanak MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, 26/9/2011 tarihli ve 659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararname ile 1 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır. Tanımlar MADDE 3- (1) Bu Yönetmelikte geçen; a) Avukat: Millî Eğitim Bakanlığı Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü ile il millî eğitim müdürlüklerinde görev yapan avukatı, b) Bakan: Millî Eğitim Bakanını, c) Bakanlık: Millî Eğitim Bakanlığını, ç) Birim: Bakanlık merkez teşkilatı hizmet birimlerini, d) Birim amiri: Kurul başkanı, genel müdür, Strateji Geliştirme Başkanı ve Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirini, e) Genel Müdür: Bakanlık Hukuk Hizmetleri Genel Müdürünü, f) Genel Müdürlük: Bakanlık Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğünü, g) Hukuk birimi: Genel Müdürlük ile hukuk hizmetleri birimini, ğ) Hukuk hizmetleri birimi: İl millî eğitim müdürlüğü bünyesinde muhakemat hizmetleri ile hukuk danışmanlığına ilişkin her türlü iş ve işlemleri yapmak üzere oluşturulan birimi, h) Hukuk müşaviri: Genel Müdürlükte görev yapan hukuk müşavirini, ı) Hukuk Takip Sistemi: Bakanlık tarafından açılan davalar ile doğrudan Bakanlık aleyhine veya Bakanlığın görev alanıyla ilgili hususlarda valilik/kaymakamlık aleyhine açılan davalar ve icra takiplerinin elektronik ortamda kayıt, tasnif, takip ve muhafaza edildiği sistemi, i) Üst yönetici: Genel Müdürlüğün bağlı bulunduğu bakan yardımcısını, ifade eder. Görev, yetki ve sorumluluk MADDE 4- (1) Bakanlık hukuk hizmetleri, hukuk birimleri tarafından yürütülür. (2) Genel Müdürlük ve hukuk hizmetleri birimleri ile personelinin çalışma usul ve esasları ile görev ve sorumlulukları Bakanlıkça yönerge ile düzenlenir. Temsil yetkisi MADDE 5- (1) Adli ve idari yargıda, icra mercileri ve hakemler nezdinde Bakanlığı vekil sıfatıyla temsil yetkisi; Genel Müdür, hukuk müşaviri ve avukata aittir. (2) Adli ve idari davalar ile icra takiplerini yürütmek üzere; merkezde birim amirlerine, taşrada il millî eğitim müdürüne üst yönetici tarafından temsil yetkisi verilebilir. Üst yönetici bu yetkisini Genel Müdüre devredebilir.
(3) Bakanlığı vekil sıfatıyla temsile yetkili olanların listesi, Bakanlıkça yazılı olarak veya Adalet Bakanlığınca belirlenen esaslar çerçevesinde elektronik ortamda ilgili Cumhuriyet başsavcılığına ve bölge idare mahkemesi başkanlıklarına bildirilir. Listede isimleri yer alanlar, baroya kayıt ve vekâletname ibrazı gerekmeksizin Bakanlık vekili sıfatıyla her türlü davayı ve icra işlemini takip edebilirler. Vekil sıfatıyla temsil yetkisi sona erenlerin isimleri aynı usulle anılan mercilere derhal bildirilir. Davaların açılması ve takibi, kanun yollarına başvurulması MADDE 6- (1) Davaların açılması ve takibinde izlenecek usul ve esaslar şunlardır: a) Her türlü davayı açma talebi merkezde Bakan, bakan yardımcısı veya iş ve işlemle ilgili birim amiri; taşrada ise vali veya il millî eğitim müdürü tarafından yapılır. b) Dava açılmasını isteyen birim, dava açılması talebi ile birlikte davaya ilişkin bilgi ve belgeleri ilgili hukuk birimine gönderir. Hukuk birimince dava açılır ve takip edilir. c) Dava, kesin yetki kuralı hariç olmak üzere, davalının ikamet ettiği yer valiliğince açılır ve takip edilir. ç) Hukuk birimince maddi ve hukuki sebeplerle dava açılmasında ve takibinde kamu menfaati bulunmadığı yönünde görüş belirtilmesi halinde, üst yöneticinin talimatına göre işlem yapılır. d) Hukuk birimi davanın bütün safhalarında ilgili birimlerden bilgi ve belge talebinde bulunabilir. e) Hukuk biriminin talebi doğrultusunda dava ile ilgili birimler tarafından savunma veya davaya esas teşkil edecek görüşlerle birlikte dava konusuna ilişkin her türlü bilgi ve belge belirlenen sürede hukuk birimine gönderilir. Talep edilen bilgi ve belgelerin süresinde gönderilmemesinden doğacak sorumluluk ilgili birime aittir. (2) Bakanlığın hak ve menfaatlerinin gerekli kıldığı durumlarda ilgili birimin talebi ile hukuk birimi davalara müdahale talebinde bulunur. (3) Yargı mercilerince idare aleyhine verilen her türlü karara karşı birimlerce itiraz, istinaf veya temyiz kanun yolundan vazgeçme onayı gönderilmedikçe kanun yollarına başvurulması esastır. Dava veya icra takiplerinden veya kanun yollarına gidilmesinden vazgeçilmesinde, 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 11 inci maddesine göre işlem yapılır. (4) Kanun yollarına başvurulması talebi, birimler tarafından birimin görüşü ve varsa yeni bilgi ve belgeler eklenerek hukuk birimine gönderilir. İcra takipleri MADDE 7- (1) İcra takibi; merkezde ilgili birim amirinin talebi üzerine Genel Müdürlükçe, illerde ise vali veya il millî eğitim müdürünün talebi üzerine hukuk hizmetleri birimince başlatılır ve takip edilir. Takip talebi ile birlikte her türlü bilgi ve belge hukuk birimine gönderilir. Süresinde gönderilmeyen veya eksik ya da yanlış gönderilen bilgi ve belgeden kaynaklanan sorumluluk ilgili birime aittir. (2) İcra emri, ödeme emri, haciz ihbarnamesi ve benzeri tebligatın Genel Müdürlüğe yapılması durumunda tebligat evrakı ilgili birime gönderilir. Bu tebligatı alan ilgili birim, takibe ilişkin her türlü bilgi ve belge ile takibe karşı kanunda belirtilen yollara gidilip gidilmemesine ilişkin açık görüşünü gereği yapılmak üzere hukuk birimine gönderir. İlgili hukuk birimince gerekli iş ve işlemler yapılır.
(3) Bakanlık birimleri veya il millî eğitim müdürlüklerine kendi görev alanı ile ilgili olmayan icra emri, ödeme emri, haciz ihbarnamesi ve benzeri tebligatın yapılması durumunda, tebligat evrakı ivedilikle Genel Müdürlüğe gönderilir. Bakanlık birimleri veya il millî eğitim müdürlüklerine kendi görev alanları ile ilgili icra emri, ödeme emri, haciz ihbarnamesi ve benzeri tebligatın yapılması durumunda takibe ilişkin her türlü bilgi, belge takibe karşı kanunda belirtilen yollara gidilip gidilmemesine ilişkin birimin açık görüşü de belirtilmek suretiyle gereği yapılmak üzere hukuk birimine gönderilir. İlgili hukuk birimince gerekli iş ve işlemler yapılır. Adli ve idari uyuşmazlıkların sulh yoluyla halli ve arabuluculuk MADDE 8- (1) Her türlü hukuki uyuşmazlığın sulh yolu ile çözümünde 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ilgili hükümleri uygulanır. (2) Arabuluculuğa ilişkin iş ve işlemler 2/6/2018 tarihli ve 30439 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği ile Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslara göre yürütülür. Hukuki uyuşmazlık değerlendirme komisyonu MADDE 9- (1) Taraf olunan adli ve idari uyuşmazlıklarda ihtilafların çözümlenmesinde görüş bildirmek üzere üst yönetici tarafından görevlendirilen; Genel Müdür, hukuki uyuşmazlıkla ilgili birim amiri ve hukuk biriminde görevli olan bir hukuk müşaviri/avukat olmak üzere en az üç üyeden oluşan Hukuki Uyuşmazlık Değerlendirme Komisyonu kurulur. Komisyon başkanı üst yönetici tarafından belirlenir. (2) Komisyon, 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 2/5/2012 tarihli ve 2012/3178 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile yürürlüğe konulan Hukuki Uyuşmazlık Değerlendirme Komisyonunun Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümleri çerçevesinde görev yapar. Hukuki görüş MADDE 10- (1) Birimler ve valilikler Genel Müdürlükten hukuki görüş talebinde bulunabilirler. Hukuki görüş talepleri yapılırken aşağıdaki hususlara uyulur: a) Görüş talep yazısı, konuyla ilgili belgeler eklenerek birim amirinin/valinin imzası ile Genel Müdürlüğe gönderilir. b) Görüş talep yazısında görüş ihtiyacını doğuran hukuki tereddüt açıkça belirtilir. Hukuki tereddüt ile ilgili mevzuat hükümlerine ve görüş isteyen birimin/valiliğin bu konudaki görüşüne yer verilir. c) Hukuki görüş talepleri; eğitim ve öğretim, bütçe uygulamaları, denetim, personel özlük hakları ve diğer teknik konulardan ayırt edilerek sadece hukuki tereddütlere ilişkin olmalıdır. ç) İdari işlem niteliğinde veya uygulamanın nasıl yapılacağına ilişkin idarenin takdir yetkisini bağlayıcı nitelikte görüş talebinde bulunulamaz. d) İl millî eğitim müdürlüklerinde; hukuki tereddütleri gidermeye öncelikle hukuk hizmetleri birimleri yetkili ve sorumludur. Tereddüt konusunun bu şekilde giderilememesi durumunda, bu maddede belirtilen ilkeler çerçevesinde hukuk hizmetleri biriminin görüşü de eklenmek suretiyle Genel Müdürlükten görüş istenebilir. (2) Hukuki görüş oluşturulurken aşağıdaki hususlara uyulur: a) Hukuki görüş talep yazısı; birim amiri tarafından imzalanıp imzalanmadığı, hukuki tereddüt içerip içermediği, ilgili mevzuata ve birimin görüşüne yer verilip verilmediği yönlerinden incelenir. Hukuki görüş talep yazısında tespit edilen eksikliklere ilişkin biriminden bilgi ve belge istenir veya talep yazısı iade edilir.
b) Hukuki görüş oluşturulurken, ihtiyaca göre Bakanlık merkez ve taşra teşkilatı birimleri ile ilgili diğer kamu kurum ve kuruluşlarından bilgi, belge veya görüş talep edilebilir. c) Eğitim ve öğretim, bütçe uygulamaları, denetim, personel özlük hakları ve diğer teknik konularda hukuki görüş verilmez. Bu yöndeki talepler, gerekçesi ile iade edilir. (3) Hukuki görüşler istişari mahiyette olup idareyi bağlayıcı değildir. Mevzuat hazırlama MADDE 11- (1) Resmî Gazete'de yayımlanacak mevzuat hazırlanırken aşağıdaki hususlara uyulur: a) Birimler görev alanlarına ilişkin mevzuat taslaklarını, 24/2/2022 tarihli ve 31760 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mevzuat Hazırlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre hazırlar. b) Mevzuat taslağını hazırlayan birim tarafından ilgili birimlerin görüşü alınır. İlgili birimlerden gelen görüşler değerlendirilerek güncellenen taslaklar; genel gerekçe, madde gerekçeleri, karşılaştırma cetveli ile kanun ve Cumhurbaşkanlığı kararnamesi taslakları için düzenleyici etki analizi, kamu gelirlerinin azalmasına veya kamu giderlerinin artmasına neden olacak ve kamu idarelerini yükümlülük altına sokacak taslaklar için bütçe etki formuyla birlikte Genel Müdürlüğe gönderilir. Gönderilen taslaklar Genel Müdürlük tarafından incelenir. Gerekli görülmesi halinde diğer bakanlık ile kurumlardan da görüş alınarak oluşturulan hukuki mütalaa, dış birim görüşleri ile birlikte taslağa son şekli verilmek üzere, ilgili birime gönderilir. c) Birimler, Genel Müdürlük mütalaası ile diğer bakanlık ve kurumlardan alınan görüşleri değerlendirip son şeklini verdiği taslağı, genel gerekçeyi, madde gerekçelerini, karşılaştırma cetvelini, diğer bakanlık ve kurumlardan görüş alınan taslaklar için Mevzuat Hazırlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin eki EK-2 görüş değerlendirme formunu, kanun ve Cumhurbaşkanlığı kararnamesi taslakları için düzenleyici etki analizini, kamu gelirlerinin azalmasına veya kamu giderlerinin artmasına neden olacak ve kamu idarelerini yükümlülük altına sokacak taslaklar için bütçe etki formunu Genel Müdürlüğe gönderir. ç) Genel Müdürlük, gönderilen taslağın son kontrolünü yaptıktan sonra, ilgili birim amiri ve üst yöneticinin parafını alarak, yürürlüğe konulmak üzere Bakan onayı ile Cumhurbaşkanlığına gönderir. (2) Resmî Gazete'de yayımlanmayacak mevzuat hazırlanırken aşağıdaki hususlara uyulur: a) Birimler, görev alanlarına ilişkin mevzuat taslaklarını Mevzuat Hazırlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre hazırlar. b) Hazırlanan mevzuat taslakları hakkında Genel Müdürlüğün ve ihtiyaç duyulması halinde ilgili birimlerin görüşü alınır. c) Gelen görüşler değerlendirilerek güncellenen taslaklar, ilgili birim tarafından Genel Müdürlük koordinasyon parafıyla onaya sunulur. Onay işlemi tamamlandıktan sonra, ilgili birim tarafından Tebliğler Dergisinde yayımlanmak üzere Destek Hizmetleri Genel Müdürlüğüne, Bakanlığın resmî internet sayfasında yayımlanmak üzere Genel Müdürlüğe gönderilir. (3) Genel Müdürlük, mevzuat çalışmalarına katılmak üzere ilgili birimlerden personel görevlendirilmesini isteyebilir. (4) Birimler, mevzuat hazırlanmasına ilişkin tüm yazışmalarını birim amiri imzası ile yapar.
(5) Bakanlıklar ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca gönderilen mevzuat taslaklarına ilişkin Bakanlık görüşü, ilgili birimlerin görüşü de alınarak Genel Müdürlükçe oluşturulur. (6) Birimler, kendi görev ve yetki alanı ile ilgili olan mevzuatı Bakanlığın resmî internet sayfası ile Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sisteminden takip eder. Muhakemat giderleri ve ön ödeme MADDE 12- (1) 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında yapılacak muhakemat işlemlerine ilişkin giderler ilgili bütçe kaleminden karşılanır. (2) Dava ve icra giderlerine ilişkin ön ödeme iş ve işlemleri 30/12/2005 tarihli ve 2005/9913 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Ön Ödeme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre yapılır. Vekâlet ücreti MADDE 13- (1) Vekâlet ücretlerinin dağıtımı, 25/6/2012 tarihli ve 2012/3327 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Vekâlet Ücretlerinin Dağıtımına Dair Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre yapılır. Hukuk Takip Sistemi MADDE 14- (1) Adli ve idari davalar ile icra takipleri ve vekâlet ücretlerine ilişkin bilgiler Hukuk Takip Sistemine işlenir. (2) Hukuk Takip Sistemine veri girişi Genel Müdürlükçe belirlenen usul ve esaslara göre yapılır. Yürürlükten kaldırılan mevzuat MADDE 15- (1) 26/11/2014 tarihli ve 5751811 sayılı Bakan Onayı ile yürürlüğe konulan Millî Eğitim Bakanlığı Hukuk Müşavirliği Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır. Yürürlük MADDE 16- (1) Bu Yönetmelik onaylandığı tarihte yürürlüğe girer. Yürütme MADDE 17- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Millî Eğitim Bakanı yürütür.